αβατοπέδιο

Στη φώτο λεπτομέρεια από τη διεκδικούμενη έκταση, τα παπάκια δεν πάνε στην ποταμιά, πάνε στο νομικό συμβούλιο του παρακράτους.
Είναι βαριά η καλογερική, ειδικά όταν συνοδεύεται από βαριά χαρτοφυλάκια, υψηλές γνωριμίες και μεγίστη δόση αμοραλισμού.

ένα ταπεινό δένδρο...

Στη φωτογραφία στη δεξιά πλευρά της κάνει την παρουσία της μια χαρουπιά, απομεινάρι σήμερα στο χωριό μου, άλλης εποχής και άλλης οικονομίας

Εδώ και λίγες ώρες η βροχή ξεπλένει τα χρώματα, τις μυρωδιές και τις εικόνες του καλοκαιριού, όλα στο διαλύονται στο νερό, τα τζιτζίκια, οι γρύλοι, τα τριζόνια, ο ιδρώτας που κολλά απάνω σου, οι πανσέληνοι που φώτισαν τις νύχτες, ακόμα και τα συνήθη χρωματιστά σύνολα από σωσίβια, σαγιωνάρες και καρπούζια έξω από τα καταστήματα θερινών αναγκών. Αυτά εδώ στη Μακεδονία, γιατί στην Κρήτη τέτοιες μέρες είχαμε τον καιρό των χαρουπιών, πανέμορφο δένδρο η χαρουπιά βρίσκονταν εκεί που τίποτα άλλο δεν φύτρωνε, ο καρπός άφθονος και φτηνός προορίζονταν για τα ζώα (την περίοδο της κατοχής έσωσε πολλά παιδιά από την πείνα), σε αντίθεση με το λάδι ή τη σταφίδα που φυλάγονταν καλά σε ασφαλείς αποθήκες τα χαρούπια τα καημένα έκαναν σωρούς τεράστιους μέσα στα τσουβάλια τους σε αυλές και δρόμους προς μεγάλη χαρά των μικρότερων που σκαρφαλώναμε πάνω τους με άνεση αναρριχητών, όλα αυτά μέχρι να έρθει ο έμπορος με το τεράστιο φορτηγό του να τα εξαφανίσει. Σήμερα οι χαρουπιές είναι μόνο στα ψαγμένα φυτώρια και προορίζονται για βεράντες και αυλές.

Κερωνιά, Κεραθιά, Χαρουπιά
Δένδρο που όπως αποδεικνύει η μακρά πορεία του ανά τους αιώνες έρχεται στην επικαιρότητα μόνο σε περιόδους πολέμων, λιμών και σιτοδειών που η τροφή είναι λιψή και δυσεύρετη. Πολύ θρεπτικό φυτό που είχε εισαχθεί στην Ελλάδα στην αρχαιότητα - ίσως όμως να ήταν και ιθαγενές στην Κρήτη και στη Ρόδο. Το επιστημονικό του όνομα (Ceratoni Asiliqua) προέρχεται από το "κέρατον", που υποδηλώνει και τη μορφή που έχει ο καρπός. "Ξυλοκέρατο" ή "Τσεράτσι" ονομάζουν τον καρπό στη Μάνη.
Το δένδρο ήταν πολύ γνωστό στη Συρία και στην Ιουδαία την εποχή του Χριστού, (αναφορά στην παραβολή του Ασώτου).
Οι ξεραμένοι σπόροι χρησίμευαν στην Αφρική σαν βαρίδια για το ζύγισμα των μπαχαρικών και στις Ινδίες για να ζυγίζουν το χρυσάφι και τα πετράδια. Από αυτό προέρχεται και η μονάδα βάρους "καράτι", που χρησιμοποιείται σήμερα για τα κοσμήματα. Το βάρος του σπόρου της χαρουπιάς κυμαίνεται ομοιόμορφα μεταξύ 189 και 205 χιλιοστών του γραμμαρίου και το σημερινό καράτι έχει επίσημα καθορισθεί στα 200 χιλιοστά του γραμμαρίου.
Ο Πλίνιος (μοναδικός συγγραφέας Φυσικής Ιστορίας στο Λατινικό κόσμο) περιγράφει τα γλυκά φασόλια της χαρουπιάς σαν τροφή για τα γουρούνια. Ο Θεόφραστος (γνώστης Βοτανικής) περιέγραψε την χαρουπιά με μεγάλη ακρίβεια, ίσως γιατί δεν τη γνώριζαν οι αναγνώστες του από δική τους αντίληψη. Με την προσοχή που τον διακρίνει, ο Θεόφραστος παρατήρησε σωστά πως οι καρποί της βγαίνουν από τον κορμό του δένδρου, κι αυτό γιατί τα λουλούδια φυτρώνουν πάντοτε στις μασχάλες των φύλλων ή απ' ευθείας από τα παλιά κλαδιά.
Τα χαρούπια κατάφεραν να θρέψουν όχι μόνο τον Ιωάννη το Βαπτιστή στην έρημο αλλά και χιλιάδες παιδιά κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Κι αυτό διότι στην άσχημη, σκουρόχρωμη και ζαρωμένη σάρκα τους περιέχουν τα δέκα σπουδαιότερα άλατα και ιχνοστοιχεία και περίπου 8/10 πρωτεΐνη, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και βιταμίνες.
Βράζοντας τα χαρούπια παρασκευάζουμε από το μέλι που υπάρχει στο εσωτερικό του ένα απλό υδατώδες εκχύλισμα, το "χαρουπόμελο" το οποίο και χρησιμοποιούσαν ως κύρια γλυκαντική ουσία. Πολλοί την ίδια ακριβώς περίοδο τα φούρνιζαν, τα άλεθαν και ανακάτευαν τη σκόνη τους με το λιγοστό αλεύρι για την παρασκευή του απαραίτητου για την οικογένεια ψωμιού. Οι Τούρκοι παρασκεύαζαν το καλοκαίρι από το "μέλι" των χαρουπιών ένα δροσιστικό σερμπέτι που σέρβιραν με χιόνι ή κρύο και ονόμαζαν "χαρουπάδα" ή "χαρουπιά". Ο σπόρος της χαρουπιάς αντικατέστησε στο παρελθόν ακόμα και τον καφέ, καβουρντιζόμενος με αμύγδαλα και ρεβύθια. Εάν κάποιος κόψει στα δύο τον καρπό του ώριμου χαρουπιού θα διαπιστώσει ότι στάζει μέλι, το οποίο μάλιστα θυμίζει έντονα γεύση σοκολάτας. Το αφέψημα από κοπανισμένα χαρούπια είναι ιδανικό για τα παιδιά που πάσχουν από βροχίτιδα και κοκίτη. Βρασμένα επίσης μαζί με ξερά σύκα και σταφίδες χρησιμοποιούνται ως άριστο αντιβηχικό φάρμακο. Στην ιδιαίτερη πατρίδα μας στον Πύργο αρκετές χαρουπιές υπήρχαν στον Μπέρτσο ή Πέρτσο στην περιοχή όπου ο Λάκος. Η συγκομιδή τους γινόταν στο τέλος του καλοκαιριού, που είναι η εποχή ωρίμανσης.
Έκοβαν στη μέση τα "ξυλοκέρατα" και τα τοποθετούσαν σε κουτιά τα οποία είχαν ντύσει με λαδόκολλα. Τα κατανάλωναν κατά τη διάρκεια του χειμώνα όταν είχαν πλέον ζαχαρώσει. Επίσης τα ξυλοκέρατα ήταν η βασική τροφή των γουρουνιών στη Μάνη.

Βιβλιογραφία:
- Εφημερίδα Καθημερινή 22-9-96 και
- Ελμουτ Μπάουμαν "Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΛΩΡΙΔΑ" στο μύθο, στην τέχνη, στη λογοτεχνία.

Η οινοποίηση είναι τόσο σοβαρή δουλειά όσο και η ποίηση

Σήμερα θα πω λίγα περισσότερα απ'ότι συνήθως, ελπίζω χρήσιμα, ευχαριστώ την Γυριστρούλα που με την ανάρτηση της μου έδωσε την ιδέα.
Ο καλός οινοποιός είναι εκείνος που επεμβαίνει με επιτυχία και σταματά μια φυσική διαδικασία στο δρόμο από το σταφύλι μέχρι το ξύδι ή για να το πούμε πιο επιστημονικά σταματά τη διαδικασία αμέσως μετά την αλκοολική ζύμωση και δεν επιτρέπει να ακολουθήσει η οξική ζύμωση που θα μετατρέψει το αλκοόλ σε ξυδάκι για το θυμό, τα τσιμπήματα εντόμων κλπ. Η προστασία από τον αέρα και τη ζέστη (όχι πάνω από 20 βαθμούς θερμοκρασία) είναι 2 κύριες προϋποθέσεις για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο. Τα αντιοξειδωτικά συστατικά του κρασιού
οξειδώνονται πολύ εύκολα δίνοντας ένα μίγμα από ανεπιθύμητες κετόνες που καλύπτουν και ισοπεδώνουν τα αρώματα του κρασιού, γι' αυτό εκτός από την προστασία από τον αέρα χρησιμοποιούν παραδοσιακά, αλλά και σήμερα, τον θειώδη ανυδρίτη (το γνωστό μεταμπισουλφίτ) τόσο στη διαδικασία της έκθλιψης (του πατήματος) όσο και μετά, στη συντήρηση του κρασιού. Η σωστή θερμοκρασία αλκοολικής ζύμωσης για τη λευκή οινοποίηση είναι 18 με 21 βαθμούς για να μη φύγουν τα αρώματα που περιέχονται στο γλεύκος, για την ερυθρή 27 με 33 βαθμούς για να γίνει σωστή εκχύλιση των ανθοκυανών (χρώμα) και των ταννινών (αυτή η στυπτική ουσία που κάνει τη γλώσσα να τρίβεται στον ουρανίσκο μας). Τα αρώματα στο κόκκινο κρασί είναι δευτερογενή πιο πολύπλοκα και σχηματίζονται αργά, δεν είναι φρουτώδη και δεν θυμίζουν λουλούδια. Για να πετύχουμε χρώμα και τανίνες στο κόκκινο κρασί προσθέτουμε μέσα στο γλεύκος τα στέμφυλα για μερικές ημέρες καθ' όσον διαρκεί η αλκοολική ζύμωση ή για πολύ λιγότερο χρόνο όταν θέλουμε να παράγουμε ροζέ κρασί (στην ουσία πρόκειται για λευκή οινοποίηση), το
χρώμα και η τανίνες λοιπόν υπάρχουν στη φλούδα του σταφυλιού (όχι στον χυμό) . Η αλκοολική ζύμωση είναι μια εξώθερμη διαδικασία (παράγει θερμότητα) που εκλύει διοξείδιο του άνθρακα, αέριο άοσμο, βαρύτερο του αέρα και γι' αυτό θέλει προσοχή όταν προσεγγίζουμε το χώρο που γίνεται (συνήθως με αναπτήρα ή αναμμένο κερί που όταν σβήσει θα πει πως στο χώρο δεν υπάρχει οξυγόνο για μας). Αποφεύγουμε την επαφή του γλεύκους και του κρασιού με μεταλλικά δοχεία εκτός κι' αν είναι ανοξείδωτα, αποφεύγουμε τις μεταγγίσεις όταν ο καιρός είναι νοτιάς (χαμηλό βαρομετρικό στην ατμόσφαιρα- αιωρούμενα σωματίδια στο κρασί που άλλως θα κατακάθονταν στον πυθμένα του βαρελιού ή της δεξαμενής. Στη νότια Ελλάδα και στα νησιά τα κρασιά είναι πιο δυνατά (μεγαλύτερος αλκοολικός βαθμός) γιατί και τα σταφύλια λόγω κλίματος είναι πιο γλυκά (περισσότερα σάκχαρα για να μετατραπούν σε αλκοόλη) άλλωστε εδώ έχουμε και τα λιαστά κρασιά (βάζουν για λίγες μέρες τα σταφύλια στο ήλιο για να αυξήσουν τον βαθμό σε σάκχαρα) γενικά το πολύ αλκοόλ σε ένα κρασί το προστατεύει από την οξική ζύμωση και περαιτέρω περιπέτειες. Η διαδικασία πάτα-τράβα που χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά στη Ν. Ελλάδα είναι στην ουσία λευκή οινοποίηση, το λίγο χρώμα που κάνει το κρασί κοκκινέλι το δίνει το τρίτο πάτημα που αρχίζουν πια οι φλούδες να προσφέρουν το κόκκινο χρώμα τους, αντίθετα στη Β Ελλάδα (πχ Γουμένισσα, Νάουσα ) για να γίνει το κρασί σκούρο και ταννικό η ζύμωση γίνεται μαζί με τα στέμφυλα (αλλά όχι τα κοτσάνια που δίνουν μια γεύση χορταρίλας) και τα οποία αμέσως απομακρύνονται όταν πετύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Τα γλυκά και τα αφρώδη κρασιά είναι ειδικές περιπτώσεις οινοποίησης που δεν αφορούν το παρόν. Και κάτι ακόμα που λένε οι Γάλλοι ο πρώτος σε κουλτούρα κρασιού λαός στον κόσμο." Το καλό κρασί θέλει πολύ νερό" όχι βέβαια με την έννοια της νοθείας αλλά της καθαριότητας.
Και μερικά ακόμα γενικά, το κρασί είναι ένα αλκοολούχο ποτό με αλκοολικό βαθμό 10 έως 15 τοις εκατό, συνδεδεμένο άρρηκτα με την κουλτούρα και τον τρόπο ζωής των λαών της μεσογείου, όπως και άλλες ουσίες ή συνήθειες (σοκολάτα, ίντερνετ, καπνός, ακόμα και χασίς σε κάποιους πολιτισμούς) έτσι και το αλκοόλ έχει ψυχοτρόπες ιδιότητες που θα πει στην πορεία του χρόνου έχει βοηθήσει τον άνθρωπο να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες της ζωής, ήταν πάντα στενά δεμένο με θρησκευτικές δοξασίες και με την έννοια της κοινωνικότητας και της διάθεσης του ανθρώπου για παρέα και μοίρασμα.
Και κάτι ακόμα, όσοι από μας έχουμε μνήμες από τρύγους και πατήματα από γονείς, θείους, χωριά κλπ , αναγνωρίζουμε και εξηγούμε με τη βοήθεια της χημείας την βαθιά γνώση και σοφία που εμπεριείχαν οι ανεξήγητες, σχεδόν τελετουργικές κινήσεις των μεγάλων όταν εμείς ήμασταν μικροί και την υπερηφάνεια τους όταν το αποτέλεσμα ήταν αντάξιο των προσδοκιών τους.
Στην υγειά σας λοιπόν.

΄περίπατος...

Η μονοπρόσωπη φωτογράφιση είναι παντα γοητευτική, έχει μια ησυχία και μιά χαμηλόφωνη συνομιλία με τον τόπο,συναισθήματα που διακρίνονται με προσπάθεια, μια τέτοια βόλτα κάνουμε σήμερα...

συνομιλία με τα μάρμαρα...

μεσημεριανή ανάπαυλα...

ομορφιά...

για το καλύτερο πλάνο...

ρέμβη...

μόνη και ασφαλής...

το παγκάκι, ενας καλός φίλος...

βρεγμένος και τρομαγμένος...

Κοιτάζοντας μακριά μέχρι την πατρίδα...

χαμηλοβλέποντας...

απλωμένο χέρι...

Το παιχνίδι...

Γεννέθλια

Θα το ξανάβρω στους μπαξέδες με λάγνο μάτι να κοιτά και να με ψήνει όλο θράσος πως είναι λέει αριστερά.

Κοιμήσου τώρα γιατί στις 11 ανοίγουν τα σχολεία

Νανούρισμα αν και δε φαίνεται να το χρειάζεται

Το πάρτυ μας

Μπορεί να μην γεμίζει το μάτι αλλά μια χαρά μαγαζί το βρίσκω, ότι πρέπει για το πάρτυ που ξεκινά και που είστε καλεσμένοι...

Καράβια και τραγούδια

Αν και δεν είμαι φαν της φίρμας δεν μπόρεσα να βρώ αυτό το ωραίο τραγούδι με τη φωνή του συνθέτη του Γ.Ζήκα (ακόμα ένας σαλονικιός σπουδαίος μουσικός), βέβαια θα μπορούσα να βάλω τη Β. Λάμπρου με το γνωστό τραγούδι-παροιμία αλλά σκέφτηκα την ψυχική ηρεμία του Θερσίτη.

Κλαίουσες ιτιές

Σαν ταινία από Αγγελόπουλο, αυτό το ένα ουρανού και θάλασσας, να πέφτεις μέσα του και να χάνεσαι και τα λόγια του Χικμέτ επίσης, σε άλλη διάσταση...

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

Τραγούδισματα

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

H γλώσσα Παπαδιαμάντης το τραγούδισμα από την Καγιαλόγλου χαριτωμένο και οι τραγουδιστές ακούραστοι χωρις να τους απασχολεί το ακροατήριο, απλά τις λίγες μέρες που έχουν στη διάθεση τους είναι αποφασισμένοι να τις περάσουν τραγουδώντας, 17 χρόνια περίμεναν γι'αυτό!

Για τον Φορτίνο Σαμάνο

Ο οίστρος πάντα δοτικός και μεταδοτικός

Στην υπολοιπη παρέα...

Στις φίλες που λούζονται στα χωρικά ύδατα του Εμπειρίκου

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

Μέρα όμορφη

Ξεκούραση απ' τη δουλειά? Μεσημεριανή ραστώνη? Κουβέντες του καφενείου? ή απλά άδειασμα του νου?

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

Σημαία πλαστική

15-Αυγουστος και η Ελλάδα πανηγυρίζει, έτσι βρέθηκα και γω φέτος μετά από πολλά χρόνια σε πανηγύρι, αλλά τώρα πιά και τα πανηγύρια έγιναν πλαστικά, πλαστική η μουσική, πλαστικές οι φάτσες και τα βλέματα γύρω, πλαστικό και το φαγητό, δεν είμαι ο πλέον ειδικός στο είδος αλλά νομίζω πως όλο και περισσότερο η νεοελληνική φτήνια απλώνει τα δίχτυα της και στην ύπαιθρο. Τα παιδικά μπαλόνια ήταν η πιό χαρούμενη νότα της βραδιάς.
ΥΓ. Στην Κρήτη τα ίδια και χειρότερα.

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

Στις 16-8-08

δεν ξέρεις που να κοιτάξεις
το τσαρδί μας?

το γέλασμα του φεγγαριού?

το φεγγάρι λίγο πριν την έκλειψη?

τα χρώματα στα βότσαλα?

φεγγάρι

Το γεμάτο φεγγάρι του Ιούλη, καρφίτσα στα σκοτάδια νύχτας καλοκαιρινής που μας ταξιδεύει μαζί με τους ήχους της σε διαστάσεις ανθρώπινες, δίχως κτηματολόγια και άλλες τέτοιες ανοησίες. Ο πρωτόγονος προστάτευε τη σπηλία του με τη ρώμη χωρίς συμβόλαια και υποθηκοφυλακία, ας σκεφτούμε στις 16 του μήνα που θα έχει πάλι πανσέληνο πως το ίδιο ακριβώς φεγγάρι έβλεπε και κείνος τότε, σήμερα οι "πρωτόγονοι" πολεμούν και σκοτώνονται και δεν έχουν χρόνο να κοιτάξουν το φεγγάρι που είναι πάντα εκεί για τους δικούς του λόγους.

Get this widget | Track details | eSnips Social DNA

Το δώρο της Μέρης

Σήμερα θα ταξιδέψουμε στα Χανιά για να επισκευθούμε το σημαντικότερο μνημείο της Κρήτης!!! Εμείς οι κρητικοί υποκλινόμαστε μπροστά στην ομορφιά και στη λιτότητα που κοσμεί την πόλη των Χανίων αλλά και ολόκληρη την Κρήτη.΄Το πετυχημένο πάντρεμα Μικρασιάτικής τέχνης και Κρητικής διατροφικής αντίληψης γίνετε μέσα σ'αυτό το μαγαζί εδώ και πολλά- πολλά χρόνια. Η ανάρτηση αφιερώνετε στη φίλη μου τη Μέρη που αν και άπιστος Θωμάς γνωρίζει κατά βάθος την αλήθεια,εσείς οι άλλοι μην παραλειψετε να τιμήσετε τον χώρο με μια επίσκεψη σας κατά προτίμηση πρωί-πρωί μόλις φτάσει το καράβι.Ευχαριστώ και το φίλο κλεάνθη
που ανέλαβε την ευθύνη της αποτύπωσης και της μεταφοράς στα ξένα του μνημείου

Είναι σκληρή η ζωή του cameraman

Ο επαγγελματίας το βρήκε το πλάνο της ημέρας, ένα καλό ζουμάρισμα και η ακρο-ΟΜΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ στα ύψη. Καλά είπε κάποτε ένας πρωθυπουργός για τα "μπάνια του λαού".
Ας το
φιλοσοφήσουμε ακούγοντας Ξυδάκη και Ρασούλη αφήνοντας τα σοβαρότερα για το χειμώνα.

Αμερικάνοι-Ιράκ

Ο παλίος σιδηροδρομικός Σταθμός της Αμφίπολης (η γραμμή Δράμα-Αμφίπολη λειτουργούσε μέχρι τη δεκαετία του 40) σήμερα αποτελεί μόνιμο σκηνικό των εκδηλώσεων του φεστιβάλ, λίγα μέτρα παραπέρα βρίσκεται η θεμελίωση της ξύλινης γέφυρας των κλασικών χρόνων, αυτής που διάβηκε ο Βρασίδας ντε για να καταλάβει την πόλη και μετά σου λένε τι κάνουν οι Αμερικανοί στο Ιρακ! Την έχουν μελετήσει την ιστορία καλά.
Εμείς ας τα δούμε όλα αυτά με τους στίχους τουΛόρκα και τη μουσική του Χατζιδάκι

ίδια μέρα ίδια ώρα...

Ιδια μέρα ίδια ώρα.....


Λοιπόν ο ένας μήνας στην εξοχή είχε και τα αποτελέσματα του. Όλο αυτό τον καιρό παρατηρούσα τους άλλους λουόμενους και έκλεβα στιγμές, στιγμές ανθρώπων σαν όλους εμάς, κάθε ηλικίας,σωματικής διάπλασης,καθε στυλ και προφίλ που θα λέγαμε και στα Ελληνικά, κάθε τι που μου προκαλούσε διάθεση σκωπτική, όπως αυτές οι φώτο σήμερα, αλλά και τρυφερότητα όπως τα μικρά παιδιά και οι μεγάλες κυρίως γυναίκες,κάθε αντίθεση και καθε κοντράστ ανθρώπων και συναισθημάτων.Σήμερα που βλέπω τη σοδειά μου νομίζω πως αξίζει να μοιραστούμε μερικά απ'αυτά. Οι φώτο είναι όλες τραβηγμένες με κινητό (κλεμένες στιγμές είπαμε) και με σεβασμό και αγάπη για τους παθόντες.